Οι συσκευές ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων ή ebook readers πρωτοξεκίνησαν γύρω στο 2006-7. Κυκλοφορούν πλέον πάρα πολλά μοντέλα τέτοιων συσκευών, από διάφορους κατασκευαστές καθώς και βιβλιοπωλεία που υπόσχονται παροχή βιβλίων (amazon kindle, barnes & noble nook). Αν και σήμερα στην ίδια κατηγορία προσαρτώνται και συσκευές tablet (πχ ipad) που υποστηρίζουν πέραν άλλων χρήσεων και προγράμματα ανάγνωσης ebook, στο πιο κάτω κείμενο θα αναφερθώ μόνο στα εξ΄ορισμού eBR.
Tα eBR είναι ηλεκτρονικές συσκευές που μοιάζουν με tablets, αλλά διαφέρουν τεχνολογικά. Η οθόνη των eBR είναι τεχνολογίας ηλεκτρονικής μελάνης, η οποία σχεδιάστηκε ειδικά για τέτοιο σκοπό, για ξεκούραστο δηλαδή διάβασμα, χωρίς καθόλου ακτινοβολία. Μιμείται δηλαδή κατά κάποιο τρόπο την οπτική επαφή με ένα φυσικό βιβλίο. 
Το κύριο πλεονέκτημα της τεχνολογίας αυτής είναι η ευκολία ανάγνωσης, όμως έχει και άλλα προτερήματα και χαρακτηριστικά. Πρώτα απ' όλα είναι η κατανάλωση ενέργειας. Η αυτονομία της μπαταρίας των eBR δεν μετριέται σε ώρες, αλλά αλλαγές σελίδας. Καταναλώνει έτσι ενέργεια, μόνο κατά την αλλαγή της επισκόπησης (refresh), έτσι και η μπαταρία τους μετριέται σε χιλιάδες αλλαγές σελίδας. Γι' αυτό το λόγο, οι περισσότερες τέτοιες συσκευές δεν σβήνουν ποτέ. Δηλαδή δεν έχουν επιλογή Off αλλά μόνο Stand by, κατά το οποίο η οθόνη δείχνει ένα στατικό screen saver. Θεωρητικά η μπαταρία τους αντέχει για πάντα χωρίς αλλαγή σελίδας.
To μειονέκτημα της τεχνολογίας αυτής έναντι των συμβατικών οθονών είναι ο χρόνος αλλαγής σελίδας, που κυμαίνεται σε κάποια αισθητά κλάσματα δευτερολέπτου. Οπότε και οι δυνατότητες των οθονών αυτών είναι περιορισμένες (πχ δεν μπορούν ποτέ να αναπαράξουν video και δεν συστήνονται για διαδραστικές χρήσεις)
Ένα άλλο χαρακτηριστικό ή μειονέκτημα είναι η αναπαραγωγή τόνων. Δεδομένου ότι είναι μόνο ασπρόμαυρες, μπορούν να παράξουν περιορισμένο αριθμό τόνων, συνήθως τέσσερις μόνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να αναπαράξουν εικόνες, αλλά ούτε και ότι θα έχουν κάποια χρωματική (έστω α/μ) πιστότητα. Μπορούν να αναπαράξουν όμως εικόνες, καθώς και διαγράμματα με ικανοποιητική ευκρίνεια.

Σε σύγκριση με τα tablets που διαθέτουν επεξεργαστή και λειτουργικά συστήματα, τα eBR προσφέρουν πολύ λίγες δυνατότητες πέραν του διαβάσματος βιβλίων, συνήθως κάποιες χρήσεις διαδικτύου μόνο.

Τώρα σχετικά με τα αρχεία που διαβάζουν. Τα eBR διαβάζουν αρχεία που περιέχουν κεφάλαια, περιεχόμενα, παραγραφοποίηση, bold, italics, underlined κλπ (όπως ανέφερα προηγουμένως δεν αναπαράγουν χρώματα πέραν κάποιων τόνων του μαύρου) αλλά χωρίς καμία σελιδοποίηση (αριθμό σελίδας, κεφαλίδα και υποσέλιδο). Αυτό για το λόγο ότι το μέγεθος γραμμάτων που δείχνουν είναι μεταβλητό, οπότε δεν έχει πλέον καμιά σημασία κάποιος στατικός αριθμός σελίδων ενός βιβλίου, αφού εξαρτάται από το μέγεθος γραμμάτων που ορίζει ο χρήστης. Το που βρίσκεται ο αναγνώστης συνήθως ορίζεται επί τοις εκατό.
Η κάθε συσκευή eBR υποστηρίζει κάποια γκάμα αρχείων τα οποία μπορεί να διαβάσει. Συνήθως όλα διαβάζουν TXT, Word/doc/docx και epub. To τελευταίο είναι ένας ανοικτός τύπος αρχείου με όνομα electronic publication (epub). Επίσης πολλές τέτοιες συσκευές διαβάζουν ένα ειδικό τύπο αρχείου που έχει να κάνει με την κατασκευάστρια εταιρία τους. Πχ η Amazon πουλά μέσω της σελίδας της βιβλία σε φόρματ azw τα οποία διαβάζουν οι συσκευές της.
Διαβάζουν επίσης και audiobooks (και μουσική).

Τους τελευταίους μήνες είμαι κάτοχος του (amazon) Kindle keyboard, ή Kindle 3 που είναι ένα από τα πιο φτηνά και σχετικά καλά eBR. Τα παρακάτω σχόλια μου αναφέρονται περισσότερο σχετικά με τη συγκεκριμένη συσκευή παρά γενικότερα, αν και τα περισσότερα ισχύουν σε όλες τις συσκευές. Η συσκευή αυτή περιέχει keyboard, WiFi και προαιρετικά 3G. Οι διαστάσεις της είναι πολύ μικρότερες από ένα μικρό βιβλίο (το πάχος είναι περίπου 4mm). Έχει αντικατασταθεί πλέον από το Kindle 4, που είναι περίπου το ίδιο χωρίς keyboard (δηλαδή ακόμα μικρότερο). Η οθόνη του έχει διαγώνιο 6 ιντσών που είναι το πιο κοινό μέγεθος, αν και υπάρχουν και μεγαλύτερα (πχ amazon DX).
Το K3 έχει αυτονομία 7.000 περίπου σελίδες. Πρακτικά, το έχω φορτίσει 2 φορές σε 2 μήνες. Η πρώτη όταν το παρέλαβα, και η προηγούμενη πριν από κανένα μήνα και ακόμα είμαι περίπου στο 30% της μπαταρίας. Φορτίζει με USB μέσω υπολογιστή.
Έρχεται επίσης φορτωμένο με οδηγίες και λεξικό (νομίζω το Oxford)

(νομίζω πως τα kindle έχουν ακόμα αυτόματο φωνητικό αναγνώστη, γεγονός που είχε προκαλέσει, πριν μερικά χρόνια, μεγάλες αντιδράσεις από τους ηθοποιούς που απαγγέλλουν βιβλία. δεν το έχω ψάξει στη δικιά μου συσκευή)

Σχετικά με την παροχή ή αγορά βιβλίων και μεθόδων περάσματος στη συσκευή.
Η κάθε κατασκευάστρια εταιρία συνήθως έχει ένα κατάλογο βιβλίων από τον οποίο μπορούν οι χρήστες των συσκευών της να αγοράσουν βιβλία. Η τιμή τους είναι χαμηλότερη από τις έντυπες εκδόσεις και η διαφορά κυμαίνεται περίπου από 25% μέχρι 100%. Πχ η βιογραφία του Steve Jobs είναι 17.50$ έντυπη και 13.50$ ebook.
Αντίστοιχα, οτιδήποτε με ηλικία άνω των 50-70 (αναλόγως) είναι δωρεάν (δημόσιο κτήμα). Αυτό νομίζω πως είναι το σημαντικότερο πλεονέκτημα των eBR καθώς, ένας χρήστης του, μπορεί να διαβάσει με μόνα έξοδα την αγορά της συσκευής ολόκληρη την κλασική λογοτεχνία (και όχι μόνο).

Οπότε, αγοράζοντας ένα βιβλίο πχ από την amazon ή "αγοράζοντας" ένα δωρεάν βιβλίο πχ το ανθολόγιο του Poe το ηλεκτρονικό βιβλίο αποστέλνεται αυτόματα στη συσκευή, και ο χρήστης του μπορεί να το έχει σε περίπου 2-3 λεπτά.
Μπορεί επίσης κανείς, αν ενδιαφέρεται για κάποιο βιβλίο να στείλει στη συσκευή του μια δωρεάν προεπισκόπιση, που είναι συνήθως είτε το πρώτο κεφάλαιο είτε η εισαγωγή του βιβλίου.
Αυτό μπορεί να γίνει είτε από υπολογιστή, είτε από το ίδιο το Kindle. Δηλαδή, στην περίπτωση συσκευής με wifi, αρκεί να ενωθεί σε κάποιο δίκτυο για να παραγγείλει όσα βιβλία θέλει. Στην περίπτωση του 3G αυτό μπορεί να γίνει απ΄ οπουδήποτε.
Επιπλέον, πολλά βιβλία που έχουν περιέλθει σε κατάσταση κοινού, μπορεί να κατεβάσει κανείς από το Project Gutenberg το οποίο αποτελεί μια συνεχή προσπάθεια ψηφιοποίησης τέτοιων έργων.

Εφημερίδες:
Ακόμα, μπορεί κανείς πέραν βιβλίων, να διαβάζει εφημερίδες, ιστοσελίδες και blogs. Για παράδειγμα μπορεί κανείς να γίνει συνδρομητής στην New York Times, για 28$ το μήνα (η NYT είναι από τις ακριβότερες) και να παραλαμβάνει αυτόματα το ηλεκτρονικό τεύχος, την ίδια ώρα που διανείμεται το έντυπο στη Νέα Υόρκη.
(To Calibri έχει μια μεγάλη λίστα με διατιθέμενα περιοδικά που μπορούν να διαβαστούν και στον υπολογιστή, όπως και τα ebook)

PDF
Μπορεί κανείς επίσης να μετατρέψει διάφορα PDF που έχει κατεβασμένα σε ebook με αρκετά απλές διαδικασίες. Αρκεί το κείμενο του PDF να μην είναι εικόνα, αλλά αναγνωρισμένοι χαρακτήρες (OCRed).  Προσωπικά χρησιμοποιώ ανοικτά προγράμματα όπως το Briss για να κάνω crop κεφαλίδες και αριθμούς σελίδας, και ακολούθως το Calibri για να μου το μετατρέψει το PDF σε μορφή που υποστηρίζει η συσκευή μου. (το Calibri εκτός του ότι είναι καλό πρόγραμμα αρχειοθέτησης βιβλίων, μπορεί να μετρατρέψει PDF για οποιοδήποτε τύπο συσκευής eBR).

(Όσοι έχουν περισότερη όρεξη μπορούν ακόμα να περάσουν σκαναρισμένα κείμενα, ή χωρίς αναγνώριση χαρακτήρων από προγράμματα OCR (optical character recognition) για να τα περάσουν μετά στη συσκευή τους)

Μεταφορά αρχείων:
Για τη μεταφορά αρχείων από τον υπολογιστή στη συσκευή δεν χρειάζεται ενσύρματη επικοινωνία. Η δικιά μου συσκευή έχει δικό της email παραχωρημένο από την amazon, τύπου mykindle@kindle.com στο οποίο στέλνω μέσω email τα ebook που θέλω να φορτώσω. (νομίζω και άλλοι τύποι συσκευών διαθέτουν παρόμοια συστήματα)

Χωρητικότητα:
Για το K3 μιλώντας πάλι, έχει δίσκο flash χωρητικότητας 4gb καθώς και δυνατότητα εισαγωγής microSD. Αυτή τη στιγμή στο δικό μου έχω 134 άρθρα είτε βιβλία (τα οποία ούτε σε 2 χρόνια προλαβαίνω να διαβάσω, για κανένα από τα οποία επίσης δεν έχω πληρώσει) που καταλαμβάνουν περίπου 50mb, δηλαδή 01,2% της χωρητικότητας του.
Για να είχα τα ίδια αρχεία σε φυσική μορφή, είτε θα έπρεπε να τυπώνω κάποιους μήνες, είτε να πληρώσω αρκετα λεφτά, είτε να κουβαλώ μαζί μου μια μεγάλη βαλίστα με βιβλία.

Κοινότητα:
Σιγά σιγά αναπτύσσεται μια μεγάλη κοινότητα χρηστών τέτοιων συσκευών, η οποία μοιράζεται με διάφορους τρόπους βιβλία. Μια σημαντική δυνατότητα είναι αυτή του δανεισμού, που δοκιμάζεται τώρα από την Amazon (νομίζω ισχύει μόνο στην αμερική). Αυτό σημαίνει ότι ένας χρήστης που αγοράζει ένα βιβλίο μπορεί να το δανείσει σε κάποιον άλλον για 30 μέρες. Υπάρχουν πλέον πολλές ιστοσελίδες αλληλοδανεισμού. 
Επίσης πολλοί νέοι και δοκιμαζόμενοι συγγραφείς, εκδίδουν τα έργα τους σε δωρεάν μορφή, αφού πλέον δεν υπάρχει κόστος έκδοσης ή αναπαραγωής, για οποιοδήποτε να τα διαβάσει.

Διάβασμα:
Προφανώς δεν είναι το ίδιο με το να διαβάζεις βιβλίο, όχι στο βαθμό χρηστικότητας, αλλά στην αίσθηση του να κρατάς ένα βιβλίο. Είναι όμως το ίδιο ξεκούραστο με το να διαβάζεις βιβλίο και δεν έχει καμία σχέση με διάβασμα σε οθόνη Η/Υ. Τελικά ο συμβιβασμός είναι ελάχιστος.
Η μόνη περίεργη αίσθηση είναι ότι δεν μπορείς να πιάσεις τη σελίδα, δεν μπορείς να γράψεις στο περιθώριο ή να υπογραμμίσεις. Αν και το συγκεκριμένο (που διαθέτει keyboard) υποστηρίζει highlighting, bookmarks και γραφή σχολίων, τα οποία μετά μπορούν να εξαχθούν, προσωπικά μου φαίνεται άβολο, οπότε ότι σημειώσεις είναι να πάρω τις παίρνω με παραδοσιακό τρόπο. (αν και υπάρχουν και ακριβότερες συσκευές με οθόνη αφής που υποστηρίζει γραφίδα, όπου μπορεί κανείς να γράψει ή να ζωγραφίσει)
Σε κάθε περίπτωση, για λογοτεχνικά βιβλία είναι ιδανικό.

Η συσκευή αποθηκεύει την τελευταία σελίδα που έχει αναγνωστεί, οπότε όποτε ο χρήστης συνεχίσει το διάβασμα τον πηγαίνει αυτόματα εκεί. Επίσης σε μια μπάρα που δείχνει σε πιο ποσοστό επί τοις εκατό βρίσκεται ο αναγνώστης, φαίνονται και τα κεφάλαια, όπου μπορεί κανείς να πάει αυτόματα (με Go to).

Βιβλία στα ελληνικά: (το kindle συγκεκριμένα διαβάζει ελληνικά, για άλλες συσκευές δεν γνωρίζω)
Μπορεί κανείς να βρει κλασικά βιβλία στα ελληνικά από το gutenberg.org που διαθέτει πάρα πολλά αρχαία (φιλοσόφους και θεατρικούς) σε μεταφράσεις στην καθαρεύουσα (που διαβάζονται με λίγη προσπάθεια) καθώς και νεότερους συγγραφείς.
Δεν υπάρχει μεγάλη πικοιλία σε σύγχρονα βιβλία αν και οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι ξεκινούν δειλά δειλά να παρέχουν και τέτοιες εκδόσεις.

Απολογισμός:
Νομίζω πως η αγορά αυτή ήταν μάλλον τα καλύτερα 100 ευρώ που έδωσα ποτέ. Το συνιστώ σίγουρα σε όσους διαβάζουν (αγγλικά) και εκτός βιβλιοθηκών και αγοράζουν πέραν των 2-3 βιβλίων το χρόνο, ή τυπώνουν άρθρα, ή ακόμα χάνουν πολύ καιρό στον υπολογιστή διαβάζοντας διεθνείς ειδήσεις (ενώ θα μπορούσαν να τις διαβάσουν στο λεωφορείο) ή παραγγέλνουν συχνά βιβλία από το εξωτερικό γιατί δεν υπάρχουν στην Ελλάδα.

ΥΓ: Αν κανείς έχει ή θα πάρει τέτοια συσκευή μπορούμε να ανταλλάξουμε βιβλία/άρθρα/βιβλιοθήκες.